Dolly (ดอลลี่) เป็นคำที่มาจากเทคนิคหนึ่งในการถ่ายทำภาพยนตร์และวิดีโอ ซึ่งถูกนำมาใช้ในการเคลื่อนย้ายกล้องถ่ายภาพอย่างลื่นไหล โดยทั่วไปแล้ว Dolly จะหมายถึงการเคลื่อนกล้องเข้าไปใกล้หรือถอยออกจากวัตถุที่กำลังถ่ายทำด้วยการใช้รางหรือเครื่องมือเฉพาะที่เรียกว่า “ดอลลี่” ในการขับเคลื่อน การเคลื่อนที่นี้ช่วยให้การถ่ายทำดูราบรื่นและเสมือนจริงมากขึ้นเมื่อเทียบกับการใช้มือถือตัวกล้องหรือการซูมโดยตรง ซึ่งมักทำให้เกิดการสั่นไหวหรือเคลื่อนไหวที่ไม่ราบรื่น
การทำงานของ Dolly
Dolly เป็นการเคลื่อนที่ของกล้องที่ใช้กับการถ่ายทำเพื่อเพิ่มมุมมองที่หลากหลายและดึงดูดผู้ชมให้เข้าถึงอารมณ์ของฉากนั้นๆ มากขึ้น การเคลื่อนกล้องในลักษณะนี้สามารถทำได้ทั้งการเคลื่อนกล้องเข้าไปใกล้วัตถุ (Dolly In) และการถอยกล้องออกจากวัตถุ (Dolly Out) เมื่อใช้ Dolly ในการถ่ายทำ จะมีการติดตั้งกล้องบนแท่นที่สามารถเลื่อนไปมาได้ตามแนวรางหรือวงล้อ และอาจใช้ระบบมอเตอร์เพื่อควบคุมการเคลื่อนที่ให้นุ่มนวลยิ่งขึ้น การเคลื่อนกล้องนี้ทำให้ได้มุมมองที่สมบูรณ์และลื่นไหล โดยไม่ทำให้ผู้ชมรู้สึกเวียนหัวหรือไม่สบายใจจากการสั่นไหวของภาพ
ประเภทของ Dolly
- Dolly In (ดอลลี่อิน)
คือการเคลื่อนกล้องเข้าไปใกล้วัตถุหรือบุคคลที่กำลังถ่ายทำ เทคนิคนี้มักใช้ในการเน้นความสำคัญของวัตถุ ทำให้ผู้ชมสามารถจับตาดูรายละเอียดที่สำคัญหรือรับรู้ถึงอารมณ์ที่เพิ่มขึ้นของตัวละครหรือฉากต่างๆ - Dolly Out (ดอลลี่เอาท์)
คือการเคลื่อนกล้องถอยออกจากวัตถุหรือฉาก ซึ่งสามารถใช้เพื่อแสดงบริบทที่กว้างขึ้นของฉาก ทำให้ผู้ชมได้เห็นภาพที่ครอบคลุมมากขึ้น หรือสร้างความรู้สึกของการถอยห่างออกจากความรู้สึกหรือสถานการณ์บางอย่าง - Dolly Zoom (ดอลลี่ซูม)
อีกหนึ่งเทคนิคที่น่าสนใจคือ Dolly Zoom (หรือที่เรียกว่า “Vertigo Effect”) เป็นการเคลื่อนที่ของกล้องขณะที่ทำการซูมเลนส์ในทิศทางตรงกันข้าม เช่น หากกล้องกำลังเคลื่อนเข้าหาวัตถุ (Dolly In) กล้องจะทำการซูมออกพร้อมกัน เทคนิคนี้ทำให้ฉากดูมีการเปลี่ยนแปลงของมิติและความลึกได้อย่างน่าตื่นตาตื่นใจ และมักใช้ในการสร้างความตื่นเต้นหรือความสับสนในฉาก
ความสำคัญของ Dolly ในการถ่ายทำ
Dolly เป็นหนึ่งในเทคนิคที่สำคัญมากในวงการภาพยนตร์และวิดีโอ โดยเฉพาะในการถ่ายทำที่ต้องการความสมูทและการเคลื่อนกล้องที่ต่อเนื่อง เทคนิคนี้ช่วยให้การถ่ายทำดูมีความเป็นมืออาชีพและให้ความรู้สึกเสมือนจริง นอกจากนี้ยังช่วยเสริมสร้างอารมณ์และเน้นย้ำความสำคัญของวัตถุหรือฉากที่ต้องการนำเสนอ
การใช้ Dolly ในการถ่ายทำยังช่วยให้ทีมงานสามารถควบคุมมุมมองและการเคลื่อนที่ของกล้องได้ดีขึ้น โดยไม่ต้องพึ่งพาการถ่ายทำด้วยมือ ซึ่งอาจทำให้ภาพสั่นไหวและเสียอรรถรส โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการถ่ายทำภาพยนตร์หรือวิดีโอที่ต้องการความต่อเนื่องของการเคลื่อนไหว Dolly จึงเป็นเครื่องมือที่ขาดไม่ได้
อุปกรณ์ที่ใช้ในการเคลื่อนที่ Dolly
ในการใช้งาน Dolly จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์พิเศษสำหรับการขับเคลื่อนกล้อง ซึ่งประกอบด้วย:
- รางหรือแทร็ก (Track): เป็นรางที่ติดตั้งบนพื้นที่กล้องจะเคลื่อนที่ไปตามแนวรางนั้น อาจเป็นรางตรงหรือรางโค้ง ขึ้นอยู่กับความต้องการของฉาก
- แท่น Dolly (Dolly Platform): เป็นแท่นที่กล้องจะติดตั้งอยู่ และแท่นนี้สามารถเลื่อนไปมาบนรางได้
- ระบบขับเคลื่อน: อาจเป็นการใช้มือผลักแท่น Dolly หรือใช้มอเตอร์ควบคุมเพื่อความแม่นยำและนุ่มนวลในการเคลื่อนไหว
- ระบบเลี้ยง: ในบางครั้ง Dolly อาจต้องการความสามารถในการเลี้ยวซ้ายหรือขวาในขณะที่เคลื่อนที่ อุปกรณ์จึงต้องออกแบบให้มีความยืดหยุ่นในการเปลี่ยนทิศทางได้อย่างลื่นไหล
ตัวอย่างการใช้ Dolly ในภาพยนตร์
เทคนิค Dolly ถูกนำมาใช้ในภาพยนตร์และวิดีโอหลายเรื่องเพื่อสร้างความรู้สึกและบรรยากาศให้กับฉากนั้น ๆ ตัวอย่างเช่น:
- ภาพยนตร์แนวสยองขวัญหรือระทึกขวัญ: การใช้ Dolly In ในขณะที่ซูมออก (Dolly Zoom) เพื่อสร้างความรู้สึกอึดอัดและสับสน
- ฉากโรแมนติก: Dolly In เพื่อเน้นที่ตัวละครหลักและสร้างความลึกซึ้งในฉาก
- ฉากแอคชั่น: การใช้ Dolly ในการเคลื่อนที่ตามตัวละครขณะที่กำลังเคลื่อนไหวหรือวิ่ง ทำให้ผู้ชมรู้สึกเหมือนอยู่ในเหตุการณ์